Η φωτογραφία μου
Η κατανόηση της Ιατρικής επιστήμης - τέχνης σηματοδοτεί το ρόλο του Θεραπευτή τόσο μεταφορικά όσο και κυριολεκτικά. Ο ρόλος της Φύσης και η απόλυτη συμμετοχή της στη βασική λειτουργία του οργανισμού δηλαδή το μεταβολισμό αναδεικνύει την εξέχουσα θέση της οξείδωσης, της αντιοξείδωσης και της μοριακής βιολογίας. Η Φύση και ο Θεραπευτής γίνονται ένα μέσα από την κατ' ελάχιστο κατανόηση της Ιατρικής.
Έλεγχος και μελέτη του μεταβολισμού του ανθρώπινου οργανισμού

Σάββατο, 17 Δεκεμβρίου 2011

Ζέα: Το αρχαίο ... δημητριακό επιστρέφει στη διατροφή μας ...!



Ο Θεραπευτής

Η μυστηριώδης ... εξαφάνιση της ζειάς από τις καλλιέργειες ...!

Η βασική τροφή τών αρχαίων Ελλήνων ήταν τό ψωμί. Τό ψωμί όμως ήταν από ζειά και όχι από σιτάρι.

Η Ζέα (Triticum dicoccum) είναι ένα από τα αρχαιότερα δημητριακά που είναι γνωστά στον άνθρωπο. Αναφέρεται και ως Ζειά, βρίζα, όλυρα, emmer (Γερμανία), farro (Ιταλία) και ορισμένες φορές συγχέεται με το ασπροσίτι (γερμαν. Dinkel) ή τη σίκαλη. Κάποιοι τη μπερδεύουν ακόμα και με το καλαμπόκι, αφού η λέξη Zea (Zea mais) είναι η επιστημονική ονομασία του αραβοσίτου. Αναφορές στην καλλιέργειά του δημητριακού κάνει και ο Όμηρος, αλλά τη Ζέα συναντάμε και στην Παλαιά Διαθήκη, στον Ηρόδοτο, στο Θεόφραστο, στον Πλίνιο και αλλού. Πόσοι από εμάς άραγε γνωρίζουν ότι η μαρίνα Ζέας είναι αρχαίο λιμάνι και πιθανότατα ονομάστηκε έτσι λόγω της διακίνησης Ζέας μέσω του λιμανιού, ή λόγω της ύπαρξης Ζέας στην περιοχή;

Δείγματά της έχουν βρεθεί σε ανασκαφές προϊστορικών οικισμών σε όλο τον ελλαδικό χώρο, με παλαιότερο αυτό της Μικράς Ασίας που χρονολογείται 12.000 χρόνια π.Χ. Ήταν ένα από τα πρώτα δημητριακά που «εξημέρωσε» ο άνθρωπος, βασικό καλλιεργήσιμο είδος στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια της Παλαιάς Διαθήκης και μια από τις κύριες καλλιέργειες δημητριακών στην Αίγυπτο και τη Ρώμη. Με το πέρασμα του χρόνου επιλέχθηκαν πιο αποδοτικές και πιο εύκολες καλλιέργειες δημητριακών, όπως το σιτάρι και το ρύζι.

Η Ζειά ήταν βασικό συστατικό της διατροφής των αρχαίων Ελλήνων. Οι Έλληνες δεν έτρωγαν ψωμί από σιτάρι, αυτό προτιμούσαν να το δίνουν στα ζώα. Έτρωγαν ψωμί από Ζειά ή Κριθάρι. Και μόνο σε μεγάλη ανάγκη έτρωγαν κριθάρι ανάμεικτο με σιτάρι. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι στις απεικονίσεις της θεάς Δήμητρας δεν εμφανίζεται σιτάρι, αλλά Ζειά. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι επίσης εκτιμούσαν ιδιαίτερα “τις χάρες” του δημητριακού, αφού σύμφωνα με τον Ηρόδοτο παρασκεύαζαν ψωμί αποκλειστικά από Ζέα. Ο Μέγας Αλέξανδρος έτρεφε τη στρατιά του μόνο με Ζειά, για να είναι οι άνδρες του υγιείς και πνευματικά ανεπτυγμένοι.

Θεωρείται ένα από τα πιο υγιεινά και κατάλληλα για τον άνθρωπο δημητριακά και ας υποβιβάστηκε αργότερα σε απλή ζωοτροφή. Η Ζειά δεν φράσει τις αρτηρίες, όπως το αλεύρι από το σιτάρι που τρώμε, το οποίο περιέχει γλουτένη. Έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, φυτικές ίνες και μέταλλα. Βοηθάει στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, καταστέλλει τις χρόνιες φλεγμονές και θεωρείται ότι εμποδίζει την ανάπτυξη και μετάσταση του καρκίνου. Περιέχει το βασικό αμινοξύ λυσίνη (Lycin) που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και είναι το βασικό στοιχείο στη βιοχημική λειτουργία του εγκεφάλου. Είναι κατάλληλη για όσους πάσχουν από αλλεργία στο σιτάρι ή έχουν κοιλιοκάκη. Λόγω της μεγάλης ποσότητας μαγνησίου κάνει τα προϊόντα που παράγονται από αυτήν πιο εύπεπτα. Τα προϊόντα από Ζειά είναι κατά γενική ομολογία πιο εύγευστα και σίγουρα πιο θρεπτικά. Τότε, γιατί δεν την καλλιεργούμε και δεν την καταναλώνουμε πια;

Η Ζέα εξαφανίστηκε “μυστηριωδώς” από τη διατροφή μας. Το 1928 η καλλιέργειά της άρχισε να απαγορεύεται σταδιακά και μέχρι το 1932 καταργήθηκε τελείως στην Ελλάδα. Η λέξη Ζειά, Ζέα κτλ εξαφανίστηκε ακόμα και από τα λεξικά. Η Ζέα υποβιβάστηκε σε ζωοτροφή. Οι λόγοι δεν είναι σαφείς. Το γιατί παραμένει αδιευκρίνιστο. Το σιτάρι είναι πιο ανταποδοτική καλλιέργεια, αλλά λιγότερο ωφέλιμο για τον οργανισμό.  Ήταν η εισαγωγή των αλεύρων σίτου; Ήταν το οικονομικό συμφέρον ή κάτι πιο πολύπλοκο; Στα λεξικά (ελληνικά) ακόμα και σήμερα υπάρχει ως ζωοτροφή.

Στις μέρες μας, καλλιεργείται σε κάποιες χώρες και είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στην Ιταλία (farro) και στη Γερμανία (emmer). Στη χώρα μας τη βρίσκουμε σε καταστήματα με βιολογικά προϊόντα.

Πηγές: bionews.gr, «Ο Ιστορικός Εμπαιγμός» (Γ. Γ. Αυφαντής)

Κρόκος: «Το χρυσαφένιο βότανο»

Ο Θεραπευτής

Το όνομα του Κρόκου προέρχεται από την κροκή = νήμα, κλωστή

Στην ελληνική Μυθολογία

Ο Κρόκος ήταν ένας ωραίος νέος, φίλος του θεού Ερμή. Κάποια στιγμή που οι δυο φίλοι έπαιζαν, ο Ερμής τραυμάτισε τον Κρόκο στο κεφάλι. Τρεις σταγόνες από το τραύμα έπεσαν πάνω στο λουλούδι και μεταμορφώθηκαν σε στίγματα του άνθους, του φυτού, που από τότε πήρε το όνομα του Κρόκου.

Ο Όμηρος παραβάλλει το χρώμα του ήλιου που ανατέλλει με το χρώμα του κοινού κρόκου, ο οποίος είναι εδώδιμος, αλλά και βαφικό μέσο που παρέχει ένα ερυθροκίτρινο χρώμα. Η Ηώς, η θεά της Αυγής επονομάζεται και κροκοπέταλος (Ιλιάδα).

Στον Ιπποκράτη και σε άλλους γιατρούς της αρχαίας ιατρικής (Διοσκουρίδη, Γαληνό) συναντάται ο κρόκος ως θεραπευτικό βοτάνο. Ο Διοσκουρίδης (1ος αι. μ.Χ.) περιγράφει στο «Περί ύλης ιατρικής» σύγγραμμά του ότι αναμειγμένος ο κρόκος με γλυκό κρασί προστατεύει από τη μέθη.

Τα άνθη του κρόκου αναφέρει ο Αθήναιος ως στεφανωματικά. Από τα άνθη παρασκευαζόταν το κρόκινο μύρο (Θεόφραστος, οσμών 34).

Στην Ιστορία

Στη Μινωική Κρήτη το πανέμορφο άνθος του κρόκου αποτελούσε σύμβολο της μεγάλης θεάς της Φύσης και η συλλογή του γινόταν πάντοτε με τελετουργικό τρόπο. Στο αρχαιολογικό Μουσείο της Κρήτης υπάρχει μια τοιχογραφία όπου φαίνεται ένας νεαρός αγρότης να συλλέγει άνθη κρόκου (κροκοσυλλέκτης).

Σκηνή από τη διαδικασία της κροκοσυλλογής έχουμε και σε τοιχογραφία από το Ακρωτήρι της Σαντορίνης που χρονολογείται γύρω στα μέσα της 2ης χιλιετίας π.Χ. Στην τοιχογραφία απεικονίζονται νεαρές ντυμένες πολύχρωμα να γεμίζουν τα καλάθια τους με τους κρόκους που συλλέγουν. Πολλές απεικονίσεις στη Μινωική Κρήτη γύρω στα 1600 π.Χ. εκτιμάται ότι προέρχονται από κρόκο.

Οικοτοπία-Ονοματολογία

Περιλαμβάνει περί τα 70 είδη ιθαγενή της Ευρώπης και άλλων παραμεσογείων περιοχών. Περίπου 20 είδη κρόκων είναι αυτοφυή στην Ελλάδα. Είναι φυτά βολβόριζα, κοσμητικά, μερικά φαρμακευτικά, βαφικά, αρωματικά.

Τα αποξηραμένα στίγματα αποτελούν τον κρόκο του εμπορίου (γαλλ. Safran, αγγλ. Safron, τουρκ. Safran, περσικά az-zaafa-ran), ο οποίος ονομάζεται ζαφορά ή σαφράν και χρησιμοποιείται και για το χρωματισμό γλυκών και ζυμαρικών.

Ο κρόκος ως βαφική και φαρμακευτική ουσία είναι γνωστός από την αρχαιότητα. «Περί κροκοβαφών υφασμάτων» αναφέρεται συχνά. Στην εποχή της Κλεοπάτρας το χρώμα αυτό το χρησιμοποιούσαν ως συστατικό στο ρουζ και στο κραγιόν.

Στις αρχές του περασμένου αιώνα θεωρείτο άριστος «ο εκ Περσίας κομιζόμενος». «Πυκνώς φυόμενος ο κρόκος απαντά εις τας νήσους, Σύρον, Τήνον, Μύκονον, Δήλον και Ρηγείαν, ένθα συλλέγονται υπό των νησιωτών τα στίγματα των ανθέων του προς εμπορίαν» (Γεννάδιος, Λεξικόν Φυτολογικόν 1914).

Στην Ελλάδα, κατά την αρχαιότητα, ο κρόκος καλλιεργούνταν στην Κρήτη, τις Κυκλάδες και την Ιωνία. Η ιστορία του στη νεώτερη Ελλάδα ξεκινά τον 17ο αιώνα όταν Κοζανίτες έμποροι τον μεταφέρουν από την Αυστρία.

Για τριακόσια χρόνια ο κρόκος καλλιεργείται και αναπτύσσεται κάτω από τον ήλιο της Μακεδονίας, αποκλειστικά σε μια περιοχή της Κοζάνης, που περιλαμβάνει το ομώνυμο χωριό Κρόκος και 37 κοινότητες του Νομού Κοζάνης.

Το 1971 δημιουργήθηκε ο Αναγκαστικός Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης, ο οποίος έχει έκτοτε την αποκλειστική ευθύνη της συγκέντρωσης, διαλογής, μεταποίησης, συσκευασίας και εμπορίας του συνόλου της παραγωγής. Διεθνώς, ο κρόκος της Κοζάνης θεωρείται η καλύτερη ποιότητα σαφράν, ενώ από το 1992 βρίσκεται στο μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και των προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων.

Βοτανική

Ο κρόκος ο εδώδιμος (Crocus sativus L.) κ.ν. ζαφορά, σαφράν, είναι καλλιεργούμενο είδος για τα πορτοκαλέρυθρα στίγματα του υπέρου του, που φέρονται στο εμπόριο ως κόκκινοι κρόκοι (red saffran).

Ο Crocus sativus ανήκει στην οικογένεια Iridaceae (Ιριδώδη), η οποία περιλαμβάνει 70 είδη του γένους Crocus (19 αυτοφυή στην Ελλάδα).

Είναι βολβώδης πολυετής πόα, χαμηλό φυτό (10-15 εκ.). Ο βολβός είναι στρογγυλός, σαρκώδης, γκριζοκόκκινος. Τα φύλλα των φυτών είναι στενά, νηματοειδή (10-20 εκ.) και ενώνονται σε έναν κολεό που ξεκινά από το βολβό, από τον οποίο αναπτύσσονται 6-10 φύλλα.

Τα άνθη εμφανίζονται πριν από την ανάπτυξη των φύλλων, έχουν ιώδη πέταλα και 3 στήμονες. Είναι μεγάλα σε σχήμα άστρου, εύοσμα. Σε κάθε βολβό αναπτύσσονται 1-8 άνθη. Ο ύπερος διαχωρίζεται σε 3 πορτοκαλέρυθρα στίγματα (σπάνια 5-6).

Χρήσεις

Γενικά ο κρόκος ο εδώδιμος είναι φυτό αρωματικό, φαρμακευτικό, βαφικό (αρχαία Ελλάδα) και αρτυματικό (Βυζαντινή περίοδος). Τα στίγματά του θεωρούνται τονωτικά, ορεκτικά, εμμηναγωγά. Χρησιμοποιείται ως άρτυμα και ως πρόσθετη ουσία χρώσεως τροφίμων.

Το σαφράν είναι το πιο ακριβό καρύκευμα στον κόσμο, καθώς η τιμή του στη διεθνή αγορά ανταγωνίζεται, γραμμάριο στο γραμμάριο την τιμή του χρυσού. Το 2000,1 γρ.σαφράν κόστιζε περισσότερο από 1000 δρχ. Η ακριβή τιμή του είναι συνάρτηση μερικών «πολυτελειών» που συνδέονται με την παραγωγή και τη συλλογή του για άριστη ποιότητα προϊόντος:

•Ευδοκιμεί σε λίγες περιοχές (Ιράν, Ινδία, Ισπανία, Ελλάδα-Κοζάνη).
•Η καλλιέργειά του είναι απόλυτα βιολογική.
•Κάθε 9 χρόνια τα κροκοχώραφα μπαίνουν σε ετήσια αγρανάπαυση.
•Η συγκομιδή γίνεται χειρωνακτικά (150.000 άνθη παράγουν1 κιλόστίγματα σαφράν).
•Η ξήρανση σε θαλάμους με «ειδικούς κλίβανους».
•Η διαλογή των κόκκινων στιγμάτων «τα γνωστά εκκαθαριστικά νυχτέρια» διαρκούν 3 μήνες. Η επεξεργασία τελειώνει με τη συσκευασία σε βαζάκια των 1-2 γρ. ή φακελάκια των 0,25 γρ.

Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας είναι πολύ πλούσια σε αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά (ρίγανη, τσάι, χαμομήλι, δυόσμος, μέντα, λεβάντα, κάπαρη), πριν το 2004 περίπου το 90% των εσόδων της από εξαγωγές τέτοιων φυτών προερχόταν από τον κρόκο.

Συστατικά

Σύμφωνα με τον καθηγητή Χημείας του Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών κ. Μόσχο Πολυσίου τα στίγματα του κρόκου περιέχουν: χρωστικές (κροκίνες) και είναι ασυνήθιστα υδροδιαλυτά καροτενοειδή (γλυκοζίτες της κροκετίνης) με ιδιότητες: αντικαρκινική, αντιοξειδωτική δράση, προστασία του δέρματος από ηλιακή ακτινοβολία.

Η ελαφρά πικρή γεύση των στιγμάτων του κρόκου προέρχεται από την πικροκροκίνη (γλυκοζίτης της σαφρανάλης). Η σαφρανάλη αποτελεί το κύριο συστατικό του αιθέρι-ου ελαίου, στο οποίο οφείλεται το χαρακτηριστικό άρωμα του κρόκου.

Τα στίγματα του κρόκου περιέχουν επίσης και άλλα καροτενοειδή όπως α-β-γ καροτένιο (αντικαρκινικά), ζεαξανθίνη (ωφελεί τους οφθαλμούς) και λυκοπένιο (ειδικό αντιοξειδωτικό και ωφέλιμο για τον προστάτη). Ο κρόκος θεωρείται από τα καλύτερα νευρολογικά φάρμακα (ηρεμιστικό).

Ενίσχυση της μνήμης

Ο κρόκος βελτιώνει την εγκεφαλική λειτουργία και ιδιαίτερα τη μνήμη (ιαπωνική μελέτη και κυκλοφορία σκευάσματος sitocrocin). Η δράση του (κροκίνη) συντελείται στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου που βοηθά στη λειτουργία συνάψεων για εκμάθηση, διότι διευκολύνει την απομνημόνευση.

Κροκο-ιαματική

Οι θεραπευτικές ιδιότητες του κρόκου είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Ο Ιπποκράτης τον χρησιμοποιούσε και για αντιμετώπιση τραυμάτων και νοσημάτων. Οι Θεόφραστος, Διοσκουρίδης, Γαληνός μνημονεύουν τον κρόκο ως ένα από τα σπάνια φαρμακευτικά-θεραπευτικά βότανα της αρχαίας Ελλάδας ως παυσίπονο, υπνωτικό, εμμηναγωγό, επουλωτικό, και αφροδισιακό.

Την τελευταία δεκαετία μελετούνται συστηματικά τα συστατικά του κρόκου για την αντιθρομβωτική, αντικαρκινική και αντιοξειδωτική του δράση.

Στην πρώτη μελέτη του καθηγητή αιματολογίας του ΑΠΘ Ζαχαρία Σινάκου -ανακοίνωση στο Παμμακεδονκό Φαρμακευτικό συνέδριο το 2001 στη Θεσσαλονίκη- έγινε αναφορά στην αντιθρομβωτική ιδιότητα του κρόκου (χορήγηση εκχυλίσματος κρόκου) με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση συγκόλλησης των αιμοπεταλίων και την αντιπηκτική δράση.

Αλλά το πιο ενδιαφέρον ήταν η δεύτερη αναφορά στο ίδιο συνέδριο από τον ίδιο καθηγητή-ερευνητή που αφορούσε την αντικαρκινική δράση του κρόκου. Συγκεκριμένα, ανακοινώθηκε ότι επιτεύχθηκε αναστολή της εξέλιξης αρκετών μορφών νεοπλασμάτων (καρκίνων).

Τα ειδικά πειράματα (in vitro) έγιναν στο ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ (αντικαρκινικό Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης) σε λευχαιμία και έδειξαν ότι ο κρόκος αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων, όπου το εκχύλισμα κρόκου είχε δράση παρόμοια με εκείνη της χημειοθεραπείας (χωρίς τις παρενέργειες της).

Άλλες χρηστικές ιδιότητες του κρόκου είναι: Εκτός από τη μείωση της χοληστερίνης, βοηθά στην πέψη, σε κρίσεις άσθματος, στη ναυτία, στο πρήξιμο της νεογνικής οδοντοφυΐας. Ακόμα στις αρθρίτιδες έχει αντισπασμωδικές ιδιότητες, χρησιμοποιείται κατά της γαστραλγίας, της υστερίας, του κοκκύτη κ.α. Τέλος, είναι άριστο αντιπυρετικό και φυσικό δυναμωτικό.

Συνταγές

Πιλάφι με ζαφορά
1 ποτήρι ρύζι, 2 ποτήρια νερό, 2 κουταλιές της σούπας βούτυρο, ζαφορά (1 πρέζα), αλατοπίπερο. Προσθέτουμε το ρύζι στο βραστό νερό, μια πρέζα ζαφορά και το αλατοπίπερο και το αφήνουμε σε χαμηλή φωτιά για δέκα περίπου λεπτά.

Σαν τσάι
(1 γραμμ. σε 250 ml νερό) χρησιμοποιείται σαν καταπραϋντικό, αντισπασμωδικό και διουρητικό. Χρησιμοποιείται και σαν σκόνη (0,1-0,2 γρ).
Προσοχή χρειάζεται όταν χρησιμοποιούμε μεγαλύτερες δόσεις, γιατί τότε ο κρόκος είναι τοξικός και μερικά γραμμάρια παραπάνω μόνο μπορούν να προκαλέσουν βίαιες αιμορραγίες.

Πηγές: bionews.gr (N. Σαμαρίδη)  

*Σημείωση-Παρατήρηση: Καμία αναφερόμενη πληροφορία δεν υποκαθιστά την ιατρική πρακτική. Για οποιαδήποτε βοτανολογική-συμπληρωματική χρήση να συμβουλευθείτε ειδικό βοτανολόγο και να ενημερώνεται ο αρμόδιος γιατρός.

Βασιλικός πολτός: Δεν ονομάστηκε τυχαία έτσι ...!


Ο Θεραπευτής

Ο βασιλικός πολτός είναι η κρεμώδης ουσία που εκκρίνεται από τους υποφαρυγγικούς αδένες των εργατριών μελισσών.

Προορίζεται για την διατροφή όλων των ατελών σταδίων της μέλισσας γι’ αυτό και ονομάζεται “γάλα των μελισσών”.Η ονομασία “βασιλικός πολτός” προέρχεται από το ότι οι προνύμφες που προορίζονται να γίνουν βασίλισσες, καθώς επίσης και οι ενήλικες βασίλισσες, τρέφονται αποκλειστικά με μεγάλη ποσότητα από τη τροφή αυτή. Στο Βασιλικό Πολτό βρίσκεται ο καθοριστικός εκείνος παράγοντας που μετατρέπει τη μέλισσα από εργάτρια σε βασίλισσα.

Χημική σύσταση:

Ο βασιλικός πολτός είναι πλούσια πηγή βιταμινών, ανόργανων στοιχείων και αμινοξέων. Η μέση χημική του σύσταση είναι υγρασία 65 %, πρωτεΐνες 14 %, υδατάνθρακες 12 %, λιπίδια 5 %, και ανόργανα στοιχεία 1 %.Το υπόλοιπο ποσοστό αποτελείται από διάφορες ενώσεις όπως το 10-υδροξυ-δεκενοϊκό οξύ, γ-γλουβουλίνη, νουκλεϊκά οξέα όπως το DNA και το RNA, βιταμίνες της ομάδας Β, η βιταμίνη C, το παντοθενικό οξύ, η βιοπτερίνη, η νεοπτερίνη, η ακετυλοχολίνη, γενετήσιες ορμόνες (οιστραδιόλη, τεστοστερόλη, προγεστερόλη) και άλλες. Αρκετά συστατικά του βασιλικού πολτού παραμένουν απροσδιόριστα.

Φυσικές ιδιότητες:
Το χρώμα του Βασιλικού Πολτού έχει μεγάλη σημασία γιατί αποτελεί δείκτη της φρεσκότητας και της καταλληλότητας του. Ο φρέσκος πολτός έχει ασπρουδερό λαμπερό χρώμα. Η υφή του είναι ζελατινώδης και παχύρρευστη αλλά με την πάροδο του χρόνου μεταβάλλεται σε συμπαγή. Χαρακτηρίζεται από ελαφρύ δριμύ άρωμα και όξινη γεύση που οφείλεται στο πολύ χαμηλό PΗ που έχει (3,5 - 4,5).

Επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό:

• O βασιλικός πολτός βοηθά στην αντιμετώπιση των ρευματικών αρθρίτιδων λόγω της υψηλής περιεκτικότητας του σε 10-υδροξυ-δεκενοϊκό και παντοθενικό οξύ.
• O βασιλικός πολτός βοηθά τον γηρασμένο και ταλαιπωρημένο οργανισμό. Στους υποτασικούς παρατηρήθηκε αύξηση της πίεσης και, γενικά, η κατανάλωσή του προκάλεσε ευφορία. Παρόμοιες μελέτες απέδειξαν την μεγάλη ωφελιμότητα του βασιλικού πολτού στην γηριατρική.
• O βασιλικός πολτός βρίσκει μεγάλη εφαρμογή στην παιδιατρική. Ιταλοί επιστήμονες μετά από μακρόχρονα πειράματα σε βρέφη που γεννήθηκαν πρόωρα, σε παιδιά ηλικίας μέχρι 7,5 χρονών, καθώς επίσης και σε παιδιά με αναιμία, πνευμονία, βακτηριακές λοιμώξεις και άλλα κατέληξαν στα εξής συμπεράσματα:
i) Σε όλες τις περιπτώσεις ο βασιλικός πολτός αύξησε το σωματικό βάρος.
ii) Ο βασιλικός πολτός βελτιώνει σημαντικά την όρεξη. Τα θετικά αποτελέσματα εμφανίζονται συνήθως 20 ημέρες μετά την έναρξη της θεραπευτικής αγωγής.
iii) Αυξάνονται και σταθεροποιούνται τα ερυθρά αιμοσφαίρια σε αναιμικά παιδιά.
iv) Ενισχύεται σημαντικά η δυναμικότητα του οργανισμού και η αντοχή του στις αρρώστιες.
• Η υψηλή περιεκτικότητα του βασιλικού πολτού σε ακετυλοχολίνη (1,2 mg/gr Β.Π) βοηθά ώστε να μειωθεί η πίεση του αίματος και θεραπεύει τη χρόνια δυσκοιλιότητα.
• O βασιλικός πολτός βελτιώνει τη γενική διάθεση, αυξάνει την ικανότητα για εργασία και τέλος βοηθά ώστε τα άτομα να αποκτήσουν μεγαλύτερη διανοητική και σωματική δύναμη.
• O βασιλικός πολτός έχει αντισηπτικές και μικροβιοκτόνες ιδιότητες.
• O βασιλικός πολτός βρίσκει εφαρμογή στη θεραπεία της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας.
• O βασιλικός πολτός βρέθηκε ότι είναι ωφέλιμο θεραπευτικό μέσο για την προστασία των ούλων από αιμορραγίες.
• O βασιλικός πολτός διεγείρει τα επινεφρίδια με αποτέλεσμα την έκκριση ορμονών που έχουν σχέση με τον μεταβολισμό των υδατανθράκων.
• O βασιλικός πολτός έχει ευεργετικές επιδράσεις σε ορισμένα είδη δέρματος. Επίσης ο βασιλικός πολτός βοηθά στο να αντιμετωπισθεί ο ερυθηματώδης λύκος, το ερύθημα στο πρόσωπο και άλλες καταστάσεις κακής υγείας του δέρματος.
• O βασιλικός πολτός βοηθά άτομα που πάσχουν από γενική εξάντληση, αϋπνία, νευροψυχώσεις, ζαλάδες και γενικά κακοκεφιά.
• O βασιλικός πολτός περιέχει γενετήσιες ορμόνες (τεστοστερόλη, προγεστερόλη, οιστραδιόλη) σε συγκεντρώσεις που βοηθούν τους άνδρες να βελτιώσουν τη σεξουαλική τους ζωή και να αυξήσουν την μυϊκή τους δύναμη. Στις γυναίκες συμβάλλει σημαντικά στη γαλακτοπαραγωγή μετά τη γέννα και στην αγγείωση του δέρματος δίνοντας του έτσι λαμπρότητα και ομορφιά.

Πηγές: www.dietup.gr, www.melokipos.com, msn.com

Βιολογικά τρόφιμα: Τι είναι και κατά πόσο είναι απαραίτητα στη διατροφή!


Ο Θεραπευτής

Είναι γεγονός πως οι διατροφικοί «εφιάλτες» και τα λεγόμενα διατροφικά σκάνδαλα γίνονται όλο και πιο συχνά και όλο πιο επικίνδυνα.

Βιολογικά τρόφιμα: Τι είναι και κατά πόσο είναι απαραίτητα στη διατροφή

Αφορούν πλέον όλο και περισσότερα τρόφιμα, από όλη τη διατροφική αλυσίδα, πράγμα που μας κάνει να φοβόμαστε οτιδήποτε πια τρώμε. Η ανησυχία του μέσου καταναλωτή πηγάζει τόσο από το φόβο για τα τρόφιμα που μας παρέχουν, όσο και από διάφορες, σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις, με απροσδιόριστες ακόμα επιπτώσεις, όπως η γενετική τροποποίηση και η ακτινοβόληση των τροφίμων, και τον οδηγεί τελικά στο να ανησυχεί περισσότερο από παλιότερα για την ασφάλεια των τροφίμων και ταυτόχρονα στο να αναζητάει περισσότερη ενημέρωση για τις μεθόδους παραγωγής, εναλλακτικών και πιο ασφαλών τροφίμων.

Στα πλαίσια αυτής της γενικότερης ευαισθησίας αλλά και ανησυχίας, η βιολογική παραγωγή τροφίμων, που κάποτε εξυπηρετούσε και απευθυνόταν σε μία περιορισμένη αγορά, έχει αρχίσει και στη χώρα μας να αφορά όλο και περισσότερους καταναλωτές, προσφέροντας πολλά διαφορετικά βιολογικά προϊόντα.Με τον όρο «βιολογικά προϊόντα ή τρόφιμα» αναφερόμαστε σε τρόφιμα που προκύπτουν μέσα από μεθόδους και διαδικασίες βιολογικής ή οργανικής παραγωγής και τα οποία παράγονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονισμού Ε.Ο.Κ. 2092/91.

Τα βιολογικά προϊόντα προκύπτουν μέσα από καλλιέργεια όπου απαγορεύεται αυστηρά η χρήση κάθε χημικού φυτοφαρμάκου – λιπάσματος και ορμόνης. Αυτή η μορφή βιολογικής παραγωγής -γεωργίας ή κτηνοτροφίας- στηρίζεται σε φυσικές και όχι χημικές διεργασίες, και στην αποφυγή της χρησιμοποίησης χημικών (π.χ. λιπασμάτων, φαρμάκων, ορμονών) ή άλλων προστατευτικών προϊόντων, που συνήθως χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση ασθενειών και μικροοργανισμών. Για τα βιολογικά προϊόντα υπάρχουν κάποια προκαθορισμένα χαρακτηριστικά: πρέπει να είναι συσκευασμένα και να φέρουν ένδειξη «προϊόντα βιολογικής γεωργίας», να πωλούνται μόνο στην εποχή τους. Πρέπει να διευκρινίσουμε βέβαια πως προϊόντα που πωλούνται χύμα, από τον ίδιο τον παραγωγό, δεν είναι πάντα βιολογικά, εκτός και αν φέρουν η ένδειξη ότι αποτελούν προϊόντα βιολογικής γεωργίας.

Η βιολογική γεωργία ευνοεί τις ανανεώσιμες πηγές και την ανακύκλωση επιστρέφοντας στο έδαφος τα θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται στα κατάλοιπα. Έτσι η βιολογική γεωργία οδηγεί στην παραγωγή καλύτερων φρούτων και οπωροκηπευτικών προϊόντων, αλλά και στην φυσική ισορροπία και τη υψηλότερη γονιμότητα του εδάφους, στη διατήρηση των οικοσυστημάτων και στη μείωση της ρύπανσης. Αντίστοιχα στη βιολογική κτηνοτροφία, όπου απαγορεύεται η γενετική τροποποίηση και η χρήση ουσιών που ευνοούν την ανάπτυξη ή τροποποίηση του κύκλου αναπαραγωγής των ζωών, διασφαλίζεται η καλύτερη διαβίωση και ανάπτυξη των ζώων, με τη χρησιμοποίηση φυσικών ζωοτροφών.


Τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας, πρέπει να φέρουν ειδική σήμανση, η οποία να αναφέρεται στο βιολογικό τρόπο παραγωγής τους. Η σήμανση πρέπει να δίνει στοιχεία για την επιχείρηση που τα παράγουν και είναι υπεύθυνη για τη συσκευασία και την εμπορία τους, αλλά και τον κωδικό πιστοποίησης, το όνομα του υπεύθυνου φορέα πιστοποίησης και ασφαλώς την ένδειξη "προϊόν βιολογικής γεωργίας".

Για να υπάρχει η προστασία αλλά και η ασφάλεια του καταναλωτή, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα ιχνηλασιμότητας, με την οποία ο φορέας πιστοποίησης να είναι σε θέση να ελέγξει την προέλευση ενός προϊόντος με την ειδική σήμανση, και με τον τρόπο αυτό να διασφαλίζεται η τήρηση του κανονισμού Ε.Ε 2092/91 σε όλες τις διαδικασίες από την παραγωγή ως και την τελική διάθεση του προϊόντος στην αγορά. Η αντιμετώπιση των ασθενειών και των επιζήμιων οργανισμών (εντόμων, ζιζανίων) γίνεται με επιλογή των κατάλληλων ειδών και ποικιλιών, καταστροφή παθογόνων μικροοργανισμών. Αντίστοιχα, τα προϊόντα βιολογικής κτηνοτροφίας προέρχονται από ζώα που τρέφονται με πιστοποιημένες τροφές βιολογικής γεωργίας, μεγαλώνουν κάτω από καλύτερες συνθήκες, με χρήση φυσικών βοσκοτόπων με αραιή βόσκηση, κάτι που προστατεύει το περιβάλλον από την ανεξέλεγκτη διάθεση των κτηνοτροφικών αποβλήτων.

Υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία από βιολογικά προϊόντα, που απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες. Έτσι, υπάρχουν οπωροκηπευτικά, κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα, ψωμί και προϊόντα ζύμης και δημητριακών όπως ζυμαρικά, μπισκότα, φρυγανιές, παιδικά τρόφιμα και επιδόρπια. Τα τρόφιμα που παράγονται με βιολογικές μεθόδους είναι ασφαλώς ακριβότερα από τα συμβατικά παραγόμενα τρόφιμα. Λόγω όμως όλων των προβλημάτων, που έχουν προκύψει τα τελευταία χρόνια με διάφορα τρόφιμα, όλο και περισσότεροι καταναλωτές τελικά αποφασίζουν να πληρώσουν περισσότερα, έτσι ώστε να διασφαλίσουν την ασφάλεια των τροφίμων και την ποιότητα.

Το θέμα βέβαια που προκύπτει είναι κατά πόσο τα βιολογικά τρόφιμα υπερτερούν σε διατροφική αξία ή όχι των συμβατικών. Τα λαχανικά και φρούτα βιολογικής γεωργίας έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα, σε ποσοστό επί ξηρού, από τα συμβατικά, τα οποία είναι αναλογικά πιο πλούσια σε νερό - στοιχείο που δείχνει πως αγοράζουμε τελικά περισσότερο ουσία και λιγότερο νερό.

Ο καταναλωτής ακόμα είναι σίγουρος πως αγοράζοντας κάποιο βιολογικό τρόφιμο, θα καταναλώσει ένα προϊόν γεωργίας ή κτηνοτροφίας, υψηλής διατροφικής αξίας. Τα τρόφιμα αυτά περιέχουν μεγάλες συγκεντρώσεις βιταμινών, ιχνοστοιχείων, αλάτων, αιθέρων ελαίων και σακχάρων, χωρίς όμως την προσθήκη χημικών ουσιών και καταλοίπων. Πιο συγκεκριμένα τα βιολογικά τρόφιμα έχουν συχνά μεγαλύτερη περιεκτικότητα από τα συμβατικά σε συγκεκριμένες βιταμίνες όπως είναι η βιταμίνη C, αλλά και σε κάποια από τα απαραίτητα ανόργανα στοιχεία όπως είναι το ασβέστιο, το μαγνήσιο, ο σίδηρος και το χρώμιο. Παράλληλα τα βιολογικά γεωργικά προϊόντα είναι πλούσια σε πολύτιμες ουσίες όπως αντιοξειδωτικές ουσίες (λυκοπένιο, πολυφαινόλες, φλαβονοειδή) και προσφέρουν πρωτεΐνη υψηλότερης βιολογικής αξίας.

Είναι λοιπόν γενικά αποδεκτό (από διάφορες μελέτες και έρευνες), πως η θρεπτική αξία των βιολογικών και συμβατικών προϊόντωνσε γενικές γραμμές δεν παρουσιάζει σημαντικές διαφορές. Ο καταναλωτής μπορεί δηλαδή να καλύψει ικανοποιητικά τις ανάγκες του σε θρεπτικά συστατικά καταναλώνοντας τόσο τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας, όσο και τα προϊόντα συμβατικής γεωργίας. Απλώς τα θρεπτικά συστατικά που παρέχει ένα προϊόν βιολογικής γεωργίας μπορεί να προσληφθούν στο ακέραιο, χωρίς την αντίστοιχη πρόσληψη χημικών καταλοίπων και ταυτόχρονα παρουσιάζουν μειωμένη συγκέντρωση νιτρικών αλάτων, συστατικά των οποίων η αυξημένη πρόσληψη έχει συσχετιστεί με την εμφάνιση καρκίνου του στομάχου. Ένα μεγάλο ποσοστό (περίπου 70%) των νιτρικών ιόντων που προσλαμβάνει ο μέσος καταναλωτής, προέρχεται από τρόφιμα όπως τα λαχανικά, ενώ σημαντική ποσότητα προέρχεται και από το νερό.

Δεν πρέπει βέβαια να παραβλέπουμε πως οι θερμίδες, οι πρωτεΐνες, οι υδατάνθρακες και τα άλλα θρεπτικά συστατικά εξαρτώνται από το έδαφος, την περιοχή και το κλίμα.

Πηγές: msn.com,  www.dietup.gr (X. Δημοσθενόπουλος)  

Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2011

Προμήθεια λαδιού: Από το αγρόκτημα ή από το εμπόριο;


Ο Θεραπευτής

Ελαιόλαδο: Από χωριό ή από το σούπερ μάρκετ;

Ο Όµηρος το ονόµασε «υγρό χρυσάφι», ενώ ο Ιπποκράτης, ο Γαληνός και ο Διοσκουρίδης το επαίνεσαν για τις θετικές επιδράσεις του στην υγεία. Ο λόγος για το ελαιόλαδο, τη βάση της µεσογειακής διατροφής. Πότε και πώς το ελαιόλαδο µπορεί να µετατραπεί σε «βόµβα» έτοιµη να εκραγεί µέσα στο πιάτο σας; Τι πρέπει να προσέχετε κατά την αγορά του;

Το πρώτο δίληµµα που –δυστυχώς ακόµη- ανακύπτει όταν πρόκειται να αγοράσει κανείς ελαιόλαδο, είναι το αν θα το αγοράσει από το σούπερ µάρκετ ή από κάποιον παραγωγό που γνωρίζει. Το «δίληµµα» αυτό, σύµφωνα µε τους ειδικούς δεν θα έπρεπε καν να τίθεται, καθώς η πώληση χύµα ελαιολάδου από τους παραγωγούς απαγορεύεται.

Και όχι άδικα. Δειγµατοληπτικές έρευνες σε νοικοκυριά που χρησιµοποιούσαν χύµα ελαιόλαδο, έχουν δείξει πως τα 7 στα 10 δείγµατα είναι ακατάλληλα προς βρώση, κυρίως λόγω υποβαθµισµένης ποιότητας. Η νοθεία κι η αλλοίωση στο χύµα ελαιόλαδο δεν αποτελεί απλώς οικονοµική απάτη. Το κύριο πρόβληµα είναι ότι µετατρέπει ένα ευεργετικό προϊόν, σε βλαβερό για την υγεία.

Για την αντιµετώπιση της νοθείας και του παραεµπορίου ελαιόλαδου, υπάρχει η Αγορανοµική Διάταξη 07/2009, η οποία απαγορεύει τη διακίνηση και πώληση µη τυποποιηµένου ελαιολάδου, µε στόχο την προστασία του καταναλωτή. Η Α.Δ. ορίζει ότι το ελαιόλαδο πρέπει να διατίθεται προς πώληση αποκλειστικά προσυσκευασµένο, σύµφωνα µε τις ενδείξεις του Κώδικα Τροφίµων και Ποτών. Στην πράξη όµως, δεν εφαρµόζεται.

Το τυποποιηµένο ελαιόλαδο, αντίθετα, έχει περάσει όλες τις διαδικασίες ελέγχου ποιότητας και ασφάλειας, πριν φτάσει στον καταναλωτή, σύµφωνα µε τις προδιαγραφές που θέτουν η ελληνική και η ευρωπαϊκή νοµοθεσία. Επιλέγοντας τυποποιηµένο ελαιόλαδο, ο καταναλωτής µπορεί να είναι βέβαιος ότι καταναλώνει ένα φρέσκο προϊόν, απαλλαγµένο από επιβαρυντικούς για την ποιότητά του παράγοντες, όπως η υγρασία, τα αιωρήµατα και οι µούργες, τα οποία οδηγούν σε τάγγισµα και χαλούν τη γεύση του λαδιού.



Τα είδη του ελαιολάδου

Στα ράφια του σούπερ µάρκετ, συναντά κανείς πέντε βασικούς τύπους ελαιολάδου:

1. Αγουρέλαιο. Είναι το πρώτο λάδι της χρονιάς. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο του πρώτου άγουρου καρπού της ελιάς, έχει πλούσια, φρουτώδη, πικάντικη οσµή αλλά και χαρακτηριστική πικρόξινη γεύση. Συνήθως διατίθεται σε περιορισµένη ποσότητα και συλλέγεται από τις ελιές άγουρες, µαζεµένες µε το χέρι και όχι από ραβδισµό ή πτώση. Το αγουρέλαιο, πλούσιο σε αντιοξειδωτικά, ιχνοστοιχεία και βιταµίνες από τη φύση του, συνδυάζει την ανώτερη γεύση, µε την υψηλή βιολογική αξία. Πωλείται ακριβότερα, καθώς οι άγουρες ελιές έχουν µικρή απόδοση σε λάδι και έχει περιορισµένη διάρκεια ζωής- το πολύ 9 µήνες.

2. Το παρθένο ελαιόλαδο, που βγαίνει από τους καρπούς της ελιάς, µε µηχανικά ή φυσικά µέσα, που δεν προκαλούν αλλοιώσεις στην τελική ποιότητά του. Ανάλογα µε την οξύτητα και τα γευστικά του χαρακτηριστικά χωρίζεται:

•Στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, η οξύτητα του οποίου δεν ξεπερνά το 0,8% και θεωρείται το καλύτερο λάδι. Έχει έντονη φρουτώδη γεύση και άρωµα φρεσκοκοµµένου καρπού ελιάς.
•Στο παρθένο ελαιόλαδο, που συχνά στην ετικέτα του φέρει τις λέξεις «εκλεκτό» ή «φίνο». Πρόκειται για φυσικό, πολύ καλής ποιότητας ελαιόλαδο, µε ευχάριστη γεύση και οσµή και οξύτητα που κυµαίνεται έως 1,5.

3. Το ελαιόλαδο. Όταν στην ετικέτα αναγράφεται απλώς η λέξη «ελαιόλαδο», τότε συχνά πρόκειται για µίγµα επεξεργασµένου (ραφιναρισµένου) ελαιόλαδου και παρθένου προκειµένου να βελτιωθούν τα χαρακτηριστικά του. Tο τελικό προϊόν έχει ευχάριστη γεύση και οσµή, χρώµα ανοικτό κιτρινοπράσινο και δεν ξεπερνά σε οξύτητα το 3,3%.

4. Ελαιόλαδο βιολογικής καλλιέργειας. Είναι το λάδι που προέρχεται από ελαιώνες όπου εφαρµόζονται οι αυστηροί κανόνες για τις βιολογικές καλλιέργειες. Εκεί δεν έχουν θέση ούτε τα λιπάσµατα, ούτε οι ψεκασµοί, ούτε κανένα είδος επεξεργασίας κατά την έκθλιψη του ελαιοκάρπου, τη διατήρησή του και την εµφιάλωση του λαδιού. Όταν πρόκειται να «βγει» βιολογικό λάδι τα καζάνια του ελαιοτριβείο πλένονται, ώστε να µην υπάρχουν υπολείµµατα από τις συµβατικές ελιές. Στην ετικέτα των βιολογικών προϊόντων πρέπει να αναγράφεται απαραιτήτως ο αριθµός έγκρισης και πιστοποίησης από αναγνωρισµένους οργανισµούς ελέγχου και πιστοποίησης.

5. Ελαιόλαδο Προστατευόµενης Ονοµασίας Προέλευσης (ΠΟΠ). Πρόκειται για ελαιόλαδο που έχει παραχθεί µόνο σε συγκεκριµένες γεωγραφικές περιοχές και για την παραγωγή του τηρούνται αυστηροί όροι.

Κανόνες συντήρησης του ελαιόλαδου

•να µην έρχεται σε επαφή µε το ηλιακό φως και τον αέρα.
•να µην εκτίθεται σε υψηλές θερµοκρασίες και να διατηρείται σε θερµοκρασία  περιβάλλοντος (10 – 15oC).
•στην κατάψυξη ένα λάδι µπορεί να συντηρηθεί µέχρι και για 3 χρόνια
• να φυλάσσεται σε καλά κλεισµένα, αδιαφανή ή σκουρόχρωµα µπουκάλια.
Τι πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής στην ετικέτα
•την ηµεροµηνία λήξης. Συνήθως δεν ξεπερνά τους 18 µήνες, ενώ για τα αγουρέλαια ο χρόνος της ασφαλούς κατανάλωσης µειώνεται στο µισό (9 µήνες).
•η ετικέτα να γράφει την ταξινόµηση του ελαιόλαδου (έξτρα παρθένο, παρθένο κ.λπ.
•να αγοράζει επώνυµα προϊόντα, πάνω στα οποία να αναφέρεται η πλήρης διεύθυνση του παρασκευαστή. H ετικέτα πρέπει να αναφέρει το όνοµα της επιχείρησης ή την κατατεθειµένη µάρκα, την έδρα του παραγωγού ή του πωλητή. Επίσης, πρέπει να αναγράφει την έδρα του ελαιοτριβείου ή του συσκευαστή.

Τι επηρεάζει  την ποιότητα του ελαιολάδου;

-Η οξύτητά του.   Η οξύτητα αποτελεί το βασικότερο κριτήριο ποιοτικής αξιολόγησης του ελαιολάδου και µε βάση αυτήν διαµορφώνεται η εµπορική του αξία. Ο βαθµός οξύτητας υποδηλώνει την περιεκτικότητα του προϊόντος σε ελαϊκό οξύ. Η οξύτητα εκφράζεται σε γραµµάρια ελεύθερου ελαϊκού οξέος ανά 100 γραµµάρια λιπαρής ύλης.
Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο έχει οξύτητα έως 0,8% και το παρθένο ελαιόλαδο 0,8- 2%. Το βιοµηχανικό ελαιόλαδο έχει οξύτητα µεγαλύτερη του 2.Ο τρόπος συγκοµιδής, αποθήκευσης και έκθλιψης µπορούν να επηρεάσουν σε µεγάλο βαθµό την τελική οξύτητα του ελαιολάδου.

-Η προέλευσή του.   Το έδαφος, το κλίµα και το µικροκλίµα, το υψόµετρο στο οποίο βρίσκεται ο ελαιώνας, η γειτνίασή του µε τη θάλασσα και η ηλιοφάνεια της περιοχής είναι σηµαντικές παράµετροι. Ρόλο-«κλειδί» παίζουν επίσης, ο τρόπος καλλιέργειας του ελαιώνα (π.χ. το αν είναι ξερικός ή ποτιζόµενος –ο πρώτος δίνει µικρή ποσότητα αλλά πολύ καλύτερης ποιότητας ελαιόλαδο), αλλά και η ποικιλία της ελιάς.

-Η συλλογή του ελαιοκάρπου.   Πρέπει να γίνει µε καθαρά πανιά.

-Οι συνθήκες που επικρατούν στο λιοτρίβι.  Αν ένα ελαιοτριβείο έχει σιδερένιους και όχι ανοξείδωτους σωλήνες, η ποιότητα του λαδιού θα υποβαθµιστεί και το λάδι θα είναι τοξικό. Ανοξείδωτες πρέπει να είναι επίσης οι δεξαµενές στις οποίες θα τοποθετηθεί το λάδι µετά την έκθλιψη. Και µάλιστα εγκατεστηµένες σε σκιερό χώρο, ώστε το ελαιόλαδο να φυλάσσεται για µεγάλο χρονικό διάστηµα χωρίς να εκτραπεί ποιοτικά.

-Η µούργα.  Το λάδι δεν πρέπει να βρίσκεται σε επαφή µε τη µούργα, που καθιζάνει στα δοχεία αποθήκευσης µετά την έκθλιψη. Γι’ αυτό το λόγο είναι επιβεβληµένη η µετάγγιση του ελαιολάδου, ύστερα από ένα εύλογο χρονικό διάστηµα, σε άλλο δοχείο φύλαξης. Η διάρκεια ζωής ενός λαδιού που έρχεται σε επαφή µε µούργα είναι πολύ µικρή.

-Το φιλτράρισµα.  Προκειµένου να συγκρατηθούν η υγρασία και οι ξένες ύλες, που έχουν οξειδωτική δράση και µπορούν να υποβαθµίσουν την ποιότητα του λαδιού, είναι αναγκαίο το φιλτράρισµά του µε ειδικό διηθητικό χαρτί.

-Ο οργανοληπτικός έλεγχος.  Γίνεται από ένα πάνελ 10-12 δοκιµαστών, προσεκτικά επιλεγµένων και αξιόπιστων, που αξιολογούν µέσω οσφρητικών και γευστικών δοκιµών τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου και το κατηγοριοποιούν µε κριτήριο το ποσοστό ύπαρξης ή όχι συγκεκριµένων µειονεκτηµάτων και πλεονεκτηµάτων. Ένα και µόνο ελάττωµα αρκεί για να φύγει το ελαιόλαδο από την κατηγορία του εξαιρετικά παρθένου.

-Η διακίνηση και η αποθήκευσή του από τον καταναλωτή.  «Εχθροί» του ελαιολάδου είναι η υγρασία, το φως και η ζέστη.-

Πηγές: lifepositive.gr

Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2011

Τσάι και καφές εναντίον ... διαβήτη!


Ο Θεραπευτής

Όσοι πίνουν τσάι και καφέ αντιμετωπίζουν μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2.

Η προστατευτική δράση των δύο ροφημάτων δεν προέρχεται από την καφεΐνη, καθώς την ισχυρότερη ευεργετική επίδραση έχει ο ντεκαφεϊνέ, αναφέρουν ερευνητές στην επιστημονική επιθεώρηση Archives of Internal Medicine.

Οι επιστήμονες ανασκόπησαν 18 ανεξάρτητες έρευνες σε συνολικό δείγμα περίπου 500.000 ατόμων. Η ανάλυση έδειξε ότι οι άνθρωποι που πίνουν τρία-τέσσερα φλιτζάνια καφέ ή τσάι ημερησίως, παρουσιάζουν μειωμένες πιθανότητες κατά ένα πέμπτο ή και περισσότερο. Η ίδια ποσότητα καφέ χωρίς καφεΐνη ωφελεί ακόμη περισσότερο, αφού περιορίζει τον κίνδυνο κατά ένα τρίτο. Οι συντάκτες της αναφοράς διαπίστωσαν ακόμη ότι κάθε επιπλέον φλιτζάνι καφέ χαμηλώνει τον κίνδυνο κατά 7%.

Ο διαβήτης τύπου 2 εμφανίζεται κατά κύριο λόγο στην ηλικία των 40 και αναπτύσσεται όταν ο οργανισμός παράγει ινσουλίνη αλλά όχι σε επαρκή ποσότητα ή όταν η παραγόμενη ινσουλίνη δεν λειτουργεί σωστά. Η νόσος αντιμετωπίζεται με υγιεινή διατροφή και αυξημένη φυσική δραστηριότητα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται και φαρμακευτική αγωγή.

Η επικεφαλής της έρευνας, Dr Rachel Huxley από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, σχολίασε ότι δεν είναι η καφεΐνη αλλά άλλες ουσίες που έχουν αυτά τα αποτελέσματα - το μαγνήσιο και αντιοξειδωτικά όπως τα χλωρογενή οξέα: «Ο εντοπισμός των ενεργών συστατικών αυτών των ροφημάτων θα ανοίξει νέα θεραπευτικά μονοπάτια για την πρόληψη του σακχαρώδους διαβήτη. Αν αυτές οι ευεργετικές επιδράσεις που παρατηρήθηκαν στις παρεμβατικές έρευνες είναι πραγματικές, οι συνέπειες για εκατομμύρια άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη ή αντιμετωπίζουν κίνδυνο να εμφανίσουν, θα είναι ουσιώδεις».

Πηγές: Follow your heart (kardiologika.blogspot.com) - Ψυρρόπουλος Δημήτρης & preventionmag

Τρίτη, 22 Νοεμβρίου 2011

Το ρόδι στην ελληνική διατροφή...!

Ο Θεραπευτής


Το ρόδι στην ελληνική διατροφή...!

Το ρόδι στην Αρχαία Ελληνική μυθολογία αντιπροσωπεύει τη ζωή και την αναγέννηση. Οι Αρχαίοι Πέρσες πίστευαν ότι οι σπόροι του ροδιού έκαναν τους πολεμιστές ανίκητους. Μέχρι και σήμερα το ρόδι έχει ισχυρό συμβολισμό στην παράδοσή μας. Το σπάσιμο του ροδιού την πρωτοχρονιά και στους γάμους συμβολίζει την καλοτυχία και τη γονιμότητα.

Αυτό το αρχαίο φρούτο που γιορτάζεται για χιλιάδες χρόνια, κεντρίζει όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον των ερευνητών και τους οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ίσως δεν υπάρχει άλλη τροφή, που μας χαρίζει τόσο απλόχερα η φύση, η οποία να είναι τόσο ευεργετική για την υγεία του ανθρώπου.

Η αξιοσημείωτη επίδραση του ροδιού στην αντιμετώπιση των διάφορων προβλημάτων ίσως βασίζεται στο γεγονός ότι τα συστατικά του ροδιού απορροφώνται πιο αποτελεσματικά από την κυκλοφορία του αίματος.

Από διάφορες μελέτες αποδείχθηκε ότι το ρόδι αναστέλλει την αθηροσκλήρωση, μειώνει τον κίνδυνο των καρδιακών παθήσεων και βοηθάει στη ρύθμιση της υψηλής αρτηριακής πίεσης.

Το ρόδι όμως αντί να το σπάμε ή να το τρώμε καλό είναι και να το πίνουμε! Ο χυμός του ροδιού περιέχει τριπλάσια ποσότητα αντιοξειδωτικών από εκείνα που περιέχουν το πράσινο τσάι ή το κόκκινο κρασί. Επιπλέον 100ml χυμού παρέχουν περίπου το 16% της ημερήσιας πρόσληψης της βιταμίνης C ενός ενήλικα, όπου βοηθά την παραγωγή του κολαγόνου. Αποτελεί μια πολύ καλή πηγή βιταμίνης Β5, καλίου και φυτικών ινών. Επίσης περιέχει ταννίνες, φλαβονοειδή, πολυφαινόλες και άλλα αντιοξειδωτικά που του χαρίζουν αυτό το πορφυρό κόκκινο χρώμα. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι η αντιοξειδωτική δράση (ORAC) του χυμού του ροδιού μετρήθηκε σε 2.860 μονάδες ανά 100γρ.

Το ρόδι είναι ασφαλής και αποτελεσματικός παράγοντας κατά του καρκίνου του δέρματος, του παχέως εντέρου και του προστάτη. Επίσης μπορεί να αναστέλλει τις ιογενείς λοιμώξεις και την οδοντική πλάκα.

Ένα φρέσκο ρόδι περιέχει περίπου 105 θερμίδες και μόνο 0,5 γραμμάρια λίπους.

Συμπεριλάβετέ το στη διατροφή σας για να αισθανθείτε ένας μικρός Αρχαίος Έλληνας Θεός.

Πηγές: kardiologika.blogspot.com (Δημήτριος Ψυρρόπουλος, MD, PhD)

Δευτέρα, 21 Νοεμβρίου 2011

Το αβοκάντο και οι ευεργετικές ιδιότητες του για την υγεία!

Ο Θεραπευτής

Το αβοκάντο και οι ευεργετικές ιδιότητες του για την υγεία!

Το αβοκάντο είναι ένα από τα πιο θρεπτικά φρούτα, περιέχει πολλές βιταμίνες και στοιχεία που δρουν κατά του καρκίνου.

Πιο συγκεκριμένα, περιλαμβάνει τα απαραίτητα μόνοακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία δρουν προστατευτικά στην υγεία του ανθρώπινου οργανισμού, προστατεύει το παχύ έντερο απο την εμφάνιση του καρκίνου, την καρδιά απο τις διάφορες καρδιαγγειακές παθήσεις και βοηθά τις ορμόνες να βρίσκονται σε πλήρη ισορροπία. To αβοκαντο, είναι πλούσιο στο σύμπλεγμα βιταμινών Β. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε μόνοακόρεστα λιπαρά οξέα, δρα προστατευτικά μειώνοντας την κακή χοληστερόλη και την αρτηριακή πίεση του αίματος. Μια σημαντική συμβουλή: αν το καταναλώνετε στη σαλάτα, να το συνοδεύετε με πηγή φολικου οξεος ή βιταμίνης C, όπως είναι to λεμόνι, με σκοπό την πλήρη και ταχύτατη απορρόφηση του.

Πότε ωριμάζουν όμως τα αβοκάντο; Σε αντίθεση με τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά, τα αβοκάντο δεν ωριμάζουν πάνω στο δέντρο. Θα πρέπει να κοπούν από το δέντρο και στη συνέχεια να ωριμάσουν. Για το λόγο αυτό είναι συχνά πιο δύσκολο να επιλέξει κάποιος ένα ώριμο αβοκάντο σε σχέση με άλλα φρούτα και λαχανικά. Στο συγκεκριμένο άρθρο θα βρείτε μερικές συμβουλές για το πώς να επιλέγετε ένα ώριμο αβοκάντο και πώς να ωριμάζουν καλύτερα στο σπίτι.

Αρχικά, όσον αφορά στο χρώμα, όταν τα αβοκάντο συλλέγονται από το δέντρο έχουν ένα φωτεινό πράσινο χρώμα. Θα πρέπει να προσέξετε ότι τα αβοκάντο όσο παραμένουν στο δέντρο θα διατηρούν πάντα αυτό το πράσινο χρώμα αφού όπως προαναφέραμε δεν ωριμάζουν πάνω σε αυτό. Αν και αυτό το πράσινο  μπορεί να είναι πιο ελκυστικό, ωστόσο ένα ώριμο αβοκάντο έχει ένα πολύ σκούρο πράσινο χρώμα, σχεδόν μαύρο.

Ένας τρόπος που μπορείτε να καταλάβετε αν ένα αβοκάντο είναι ώριμο είναι η αφή.

Τα  αβοκάντο όταν συλλέγονται από το δέντρο είναι πολύ σκληρά. Σταδιακά, καθώς ωριμάζουν γίνονται όλο και πιο μαλακά. Προσοχή!! Δεν θα πρέπει να τα αφήσετε να παραγινωθούν.

Τέλος, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι συνήθως δεν βρίσκουμε ώριμα αβοκάντο στο κατάστημα και θα πρέπει να τα αφήσετε να ωριμάσουν στο σπίτι, ειδικά εάν δεν πρόκειται να τα  χρησιμοποιήσετε αμέσως. Τοποθετώντας ένα αβοκάντο σε μια φρουτιέρα στον πάγκο της κουζίνας ,θα ωριμάσει  σε αργό ρυθμό. Αν θέλετε να ωριμάσουν πιο γρήγορα, τοποθετήστε τα σε μία χάρτινη σακούλα, κάτι που θα επιταχύνει τη διαδικασία. Για να επιβραδυνθεί η διαδικασία ωρίμανσης μπορείτε να τα αποθηκεύσετε στο ψυγείο.

Πηγές: kardiologika.blogspot.com (Δημήτριος Ψυρρόπουλος, MD, PhD)

Η επίδραση των ... βοτάνων στην υγεία μας ...!



Ο Θεραπευτής

Η επίδραση των ... βοτάνων στην υγεία μας ...!

Τα βότανα και οι ευεργετικές τους ιδιότητες είναι γνωστές ανα τους αιώνες, πόσο μάλλον σε μια χώρα σαν τη δική μας πλούσια σε βότανα διάσημα ανα τον κόσμο! Να λοιπόν μερικά πολύ καλά βότανα για τον οργανισμό μας.

• Η εχινακεία (εχινάτσια) θεωρείται το αντιβιοτικό της φύσης καθώς έχει παρατηρηθεί ότι συμβάλλει σημαντικά στην εξόντωση μικροβίων του οργανισμού και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Eπιπλέον xρησιμοποιείται για δηλητηριάσεις του αίματος, δηλητηριώδη δαγκώματακαι έχει λιποδιαλυτική δράση.

• Η λουίζα μας προσφέρει απλόχερα τις ευεργετικές της ιδιότητες και βοηθά στην αποτοξίνωση, αποβολή περιττών υγρών, κυτταρίτιδας και είναι αποτελεσματική στην σύσφιξη του δέρματος. Είναι πολύ δημοφιλές στην Ευρώπη, όπου έχει χρησιμοποιηθεί ως ένα χαλαρωτικό ρόφημα για αιώνες.

• Το χαμομήλι μας χαρίζεται σε αφθονία στην Ελλάδα και όλοι το γνωρίζουμε από την παιδική μας ηλικία. Είτε γιατί παίζαμε μαζί του είτε γιατί μας το έδινε η γιαγιά μας που είχε μάθει να αναγνωρίζει την αξία του χρόνια πριν. Τα συστατικά του χαμομηλιού ανακουφίζουν τον πόνο καταπραύνουν την ευερεθιστότητα, χαλαρώνουν από την ένταση, τους πόνους των μυών. Είναι γνωστό για την εφαρμογή του σε ερεθισμένες ή με εκζέματα επιδερμίδες.

• Η μέντα χρησιμοποιείται ακόμα ευρέως κατά της δυσπεψίας και των νευρικών διαταραχών, κατά των ιλίγγων και της αϋπνίας, της γαστρίτιδας και του βήχα, του κρυολογήματος και του πονόλαιμου και ως αντισπασμωδικό.

• Το φασκόμηλο  βοηθά στο αναπνευστικό καθώς όταν βράζεται σε νερό απελευθερώνει ουσίες που χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά για τη θεραπεία του άσθματος. Βοηθά το σώμα να προσαρμοστεί στις ορμονικές αλλαγές και θεωρείται εξαιρετικό αφέψημα που χαλαρώνει το σώμα και το πνεύμα.

Το τίλιο (φιλύρα, φλαμούρι) είναι σε όλους μας γνωστό για τις καταπραϋντικές και χαλαρωτικές του ικανότητες. Είναι το καταλληλότερο ρόφημα για το απόγευμα ή για αργά το βράδυ καθώς χαλαρώνει τον οργανισμό μας από την ένταση της καθημερινότητας.

• Η βαλεριάνα χρησιμοποιείται σαν ηρεμιστικό, υπνωτικό, αγχολυτικό και κατευναστικό, μιας και τα έλαια που περιέχει έχουν αυτη τη δράση.

Πηγές: kardiologika.blogspot.com (Δημήτριος Ψυρρόπουλος, MD, PhD)

Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2011

Τι θέλετε να μάθετε για τους ... ξηρούς καρπούς ...;


Ο Θεραπευτής ...!

Μάθετε τα πάντα για τους ξηρούς καρπούς

Η έρευνα στη δεκαετία του '90 έδειξε ότι οι ξηροί καρποί είναι ωφέλιμοι για την υγεία της καρδιάς, αλλά ο λόγος για αυτό ήταν άγνωστος. Πρόσφατες μελέτες ρίχνουν φως στο θέμα και βρίσκουν και άλλα οφέλη της κατανάλωσης ξηρών καρπών.

Στις αρχές της δεκαετίας του '90, μια μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη έδειξε ότι η κατανάλωση μίας μερίδας ξηρών καρπών περισσότερο από μία φορά την εβδομάδα φαίνεται να προστατεύει από καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό - και όσο συχνότερα καταναλώνονται οι ξηροί καρποί, τόσο μεγαλύτερη είναι η προστασία. Άλλες μελέτες επιβεβαίωσαν αυτά τα πρώιμα συμπεράσματα και διαπίστωσαν ότι οι ξηροί καρποί είχαν θετική επίδραση στην καρδιακή υγεία στους άνδρες, τις γυναίκες, τους ηλικιωμένους και σε εκείνους με ή χωρίς υψηλή πίεση αίματος. Καθώς οι ξηροί καρποί είναι πλούσια σε λίπος τρόφιμα (το 80% περίπου των θερμίδων στους ξηρούς καρπούς προέρχονται από το λίπος), αυτό ήταν ένα προκλητικό εύρημα και οι επιστήμονες επιδόθηκαν στο να ανακαλύψουν ποια συστατικά των ξηρών καρπών είναι υπεύθυνα και πώς ασκούν τις ευεργετικές επιδράσεις τους στο σώμα.

Καλά λίπη στους ξηρούς καρπούς

Τα περισσότερα από τα λίπη στους ξηρούς καρπούς είναι πλούσια σε ευεργετικά μόνο- και πολυακόρεστα λίπη και φτωχά σε κορεσμένα λίπη που αυξάνουν τη χοληστερόλη. Τα μονοακόρεστα και ειδικότερα τα πολυακόρεστα λιπαρά χαμηλώνουν την LDL-χοληστερόλη («κακή» χοληστερόλη) και τα επίπεδα λιπιδίων του αίματος. Αλλά ακόμα και όταν ελήφθη υπόψη το θετικό λιπιδιακό προφίλ των ξηρών καρπών, διαπιστώθηκε ότι έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα μείωσης της χοληστερόλης απ’ ό,τι θα αναμενόταν. Επίσης, λόγω των προφανών πλεονεκτημάτων ακόμη και μιας μέτριας κατανάλωσης ξηρών καρπών, είναι πιθανόν ότι οι ξηροί καρποί έχουν και άλλες επιδράσεις πέραν της μείωσης των επιπέδων χοληστερόλης.

Γεμάτοι με θρεπτικές ουσίες και άλλα ευεργετικά συστατικά

Εκτός από τα χρήσιμα λίπη, τις πρωτεΐνες και τις φυτικές ίνες, κάθε τύπος ξηρού καρπού περιλαμβάνει το δικό του ιδιαίτερο μείγμα βιταμινών και ανόργανων συστατικών. Οι περισσότεροι ξηροί καρποί περιέχουν αρκετή βιταμίνη Ε, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες και τις αποτρέπει από το να επιτεθούν στα υγιή κύτταρα, αρκετό φυλλικό οξύ, το οποίο είναι σημαντικό για την πρόληψη της αύξησης των επιπέδων ομοκυστεΐνης στο αίμα (ένα αμινοξύ, υψηλές συγκεντρώσεις του οποίου είναι ένας άλλος παράγοντας κινδύνου για καρδιακές παθήσεις), και μαγνήσιο, που συμμετέχει στον έλεγχο της πίεσης του αίματος. Οι ξηροί καρποί περιέχουν επίσης πλήθος άλλων ευεργετικών ενώσεων, όπως οι φυτικές στερόλες, τα φυτοοιστρογόνα και άλλα φυτοσυστατικά, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην καρδιακή υγεία.

Αντιφλεγμονώδης δράση

Μια πρόσφατη υπόθεση είναι ότι οι ξηροί καρποί μπορούν να βοηθήσουν να μειωθεί η φλεγμονή των αρτηριών, που αποτελεί πρώιμο σημάδι των καρδιακών παθήσεων. Οι ξηροί καρποί είναι ιδιαίτερα πλούσιοι σε αργινίνη, ένα αμινοξύ των πρωτεϊνών. Η αργινίνη είναι απαραίτητη για να παραχθεί μονοξείδιο του αζώτου, το οποίο βοηθά τις αρτηρίες και άλλα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώσουν και να διασταλούν, ενθαρρύνοντας έτσι την καλή ροή του αίματος. Μια πρόσφατη ισπανική μελέτη διαπίστωσε ότι διατροφή πλούσια σε καρύδια συνέβαλλε στη μείωση της αρτηριακής φλεγμονής και κατάφερε να αντισταθμίσει τα αποτελέσματα ενός γεύματος πλούσιου σε λίπη. Δεν ήταν σαφές εάν τα πολυακόρεστα λίπη (τα καρύδια είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα), η αργινίνη, τα αντιοξειδωτικά, ή ένας συνδυασμός και των τριών ευθύνονταν για την προστασία των αιμοφόρων αγγείων.

Προστασία ενάντια σε άλλες ασθένειες

Υπάρχουν στοιχεία ότι η συχνή κατανάλωση ξηρών καρπών συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, γνωστού και ως διαβήτη των ενηλίκων. Και σε αυτήν την περίπτωση ο λόγος πρέπει να είναι η αντιφλεγμονώδης δράση. Υπάρχουν επίσης ισχυρισμοί ότι οι ξηροί καρποί μπορεί να δρουν προστατευτικά έναντι ορισμένων μορφών καρκίνου. Παραδείγματος χάριν, η Ευρωπαϊκή Προοπτική Μελέτη για τον Καρκίνο και τη Διατροφή (EPIC) διαπίστωσε ότι όσο περισσότερους ξηρούς καρπούς και σπόρους κατανάλωναν οι γυναίκες τόσο χαμηλότερος ήταν ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του εντέρου. Δεν βρέθηκε καμία συσχέτιση για τους άντρες.

Πρόσληψη ξηρών καρπών

Η κατανάλωση μιας χούφτας μεικτών ξηρών καρπών μερικές φορές την εβδομάδα είναι ωφέλιμη για την υγεία σας, εντούτοις, υπάρχουν μερικές προειδοποιήσεις. Καθώς οι ξηροί καρποί είναι πλούσιοι σε θερμίδες, πρέπει να χρησιμοποιούνται για να αντικαταστήσουν κάτι λιγότερο θρεπτικό, και όχι απλώς να προστεθούν σε ό,τι ήδη τρώμε. Είναι, επίσης, καλύτερο να καταναλώνονται οι ξηροί καρποί στην ωμή, ακατέργαστη μορφή τους. Oι αλατισμένες ποικιλίες πρέπει να τρώγονται με μέτρο, ιδιαίτερα εάν πρέπει να προσέχετε την πρόσληψη αλατιού. Τέλος, μερικοί άνθρωποι είναι αλλεργικοί στους ξηρούς καρπούς των δέντρων (φιστίκια Βραζιλίας, αμύγδαλα, φουντούκια κ.λπ.) ή στα «αράπικα φιστίκια»* (ξηροί καρποί εδάφους). Δεδομένου ότι η αλλεργία στους ξηρούς καρπούς μπορεί να οδηγήσει σε αναφυλακτικό σοκ, πρέπει να αποφεύγονται οι ξηροί καρποί που την προκαλούν και όλα τα τρόφιμα που περιέχουν οποιοδήποτε ίχνος τους.

Πηγή: kardiologika.blogspot.com (Δημήτριος Ψυρρόπουλος, MD, PhD), Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα, ygeiaonline.gr

Ιατρική Φύση Υγεία - Medicine Nature Health

Ιατρική Φύση Υγεία - Medicine Nature Health